1895 - 2007

 

In 1895 liet schipper Scholten voor eigen rekening een ijzeren tjalk bouwen in Veendam werf onbekend. De tjalk werd 22 meter lang en 5 meter breed, met 'aan de wind' 150 m2 zeil. Het schip, varende vanaf 1901 onder de naam "Linquenda", werd in 1908 overgenomen door de inmiddels getrouwde zoon van schipper Scholten. Het jonge echtpaar Scholten heeft met de "Linquenda" ruim 39 jaar de turfroute bevaren van  Nieuw-Amsterdam naar Enkhuizen en terug. In 1947 liet Schipper Scholten voorgoed het anker vallen in Hoorn. De turfhandel loonde niet meer.

 

Het schip was na 52 jaren trouwe dienst, nog in uitstekende staat. Turf is een lading waar de tjalk niet zwaar onder heeft geleden. De tjalk werd uiteindelijk opgekocht door het echtpaar Jan.J.C. Kraamer en Elsa M. Kraamer-Ferguson. Beide binnenhuisarchitect te Amsterdam. Bij dit echtpaar begon voor de tjalk een nieuwe loopbaan.

In de zomer van 1949 werd het schip door het echtpaar Kraamer op de werf van de firma Gorter te Hoogezand naar eigen ontwerp verbouwd tot een woon- en werkjacht, zoals er toen maar weinig  te vinden waren in de wateren van Nederland. Onder het verhoogde achterdek werd een ruim eigenaarverblijf gerealiseerd welke tevens werd gebruikt als werkruimte, met een aparte slaaphut. Tevens werd er een 'roef' gerealiseerd met uitzicht over het water. Door het verhoogde achterdek en het plaatsen van een roef ontstond hiertussen een kuip waarin banken werden geplaatst. Vanuit de 'roef' liep men naar beneden waar een eetzaaltje met kombuis was gemaakt met daarachter slaaphutten waar ong. 18 mensen comfortabel konden worden ondergebracht. Het echtpaar had nl. vanaf het begin een tweeledig doel met deze kostbare onderneming.

In de 1ste plaats konden zij het schip gebruiken als verplaatsbaar kantoor en woonhuis, door het schip zo dichtbij als mogelijk aan te leggen bij de plaats waar zij op dat moment met een opdracht bezig waren. Hoewel voor alleen dit doel was het misschien handiger geweest om een kleiner exemplaar schip te kopen. Het was  voor het  echtpaar bovenal de bedoeling dat er ook andere mensen konden delen in de vreugde welke het schip hen verschafte.

Negen maanden per jaar woonde en werkte het echtpaar Kraamer aan boord van de inmiddels tot 'Horizon' gedoopte tjalk. De slaaphutten waren uitneembaar en de roef was met enkele simpele handgrepen makkelijk om te bouwen tot een 'podium' waar de heer Kraamer voor een publiek van ong. 50 mensen lezingen kon houden over de binnenhuisarchitectuur. 3 Maanden per jaar zwierf de 'Horizon' over de Nederlandse wateren met een 20-tal mensen aan boord, die een onbezorgde vakantie hadden geboekt.

                          

In het jaar 1953 heeft de Horizon gediend als hospitaalschip voor het "Leger des Heils" tijdens de watersnoodramp in Zeeland. Dit is beschreven in een artikel in de Water Kampioen. Het artikel beschrijft de deelname van de Horizon tijdens de watersnoodramp. Zie

 

 

In het Pinksterweekend van 1963 zonk de juist geheel voor de zomerverhuur geschilderde en opgeknapte 'Horizon' in de haven van Hoorn (zie onderstaande foto)

 

                                                                                               

In juli 1965 werd de tjalk 'Horizon' te koop aan geboden middels een advertentie in de Water Kampioen.

 

 

 

 

 

 

In het jaar 1971 verandert de 'Horizon' van eigenaar en werd eigendom van De Nederlandse Zeilschool (NZS), Balgerij 1

2159 LZ te Kaag. Hier deed zij als een van de eerste zeilschepen van Nederland dienst als zeilschool. Genoemde eigenaren zijn hier de heer Wim Patist en de heer Neve.

 

Onderstaand eem mail die wij ontvingen van J.W.H. Patist over de zeilschool te Kaag

 

Van een vriend van ons, Jan Sturm, hoorden we deze zomer dat hij een bezoekje aan boord van de Horizon had gebracht. Dat wekte bij hem en bij ons wel wat herinneringen op. Hij had zelfs de suggestie gedaan, zo schreef hij ons, een manoeuvreercursus voor jullie te regelen met Wim als instructeur!

Nu maakte hij ons attent op jullie “tjalkHorizon”site en daar kwamen wij natuurlijk, met name in de geschiedenis, veel bekends tegen. Vanaf het moment dat wij met het schip te maken kregen kan ik het volgende verhaal doen:

In de winter van 1971 maakte Henk Wever ons erop attent dat de tjalk te koop was. Na zijn eindexamen is Henk bij ons een paar seizoenen zeilinstructeur geworden, dat moet vanaf 1966 zijn geweest. Hij was een enthousiaste zeiler en zijn ambities gingen verder dan de 16m2 ‘s op de Kagerplassen: de grote platbodems op IJsselmeer en Waddenzee boeiden hem meer. Op de Zeevaartschool in Amsterdam had hij een klasgenoot die ergens in Muiden met zijn familie op een tjalk woonde, zijn vader was kunstschilder en had zijn atelier aan boord. Deze kreeg een woning aan de Lauriersgracht en wilde het schip verkopen. Dit zou mogelijkheden voor Henk openen om met dat schip te gaan varen en hij probeerde Wim ervan te overtuigen haar te kopen en in te zetten als deel van de zeilschool om met de gevorderde leerlingen zeiltochten op groter water te gaan maken. We gingen kijken en konden ons er geen voorstelling van maken hoe hier ooit met gasten op gezeild kon worden: de schilder had zijn atelier in de grote kajuit en om goed licht te hebben, waren er grote ramen in het kajuitdak gemaakt. Voor de mast, naast de door ons zo genoemde “bruidssuite” was een labyrint van hutjes met stapelbedden getimmerd, die niet veel groter dan 1.50 m waren. In de schoolvakantie kluste hij wat bij door zeilreisjes voor schoolkinderen te organiseren. Achterin  een paar hutten voor de studerende zonen. Het plan was echter niet meer te stuiten en alles werd op alles gezet om met de tjalk te gaan zeilen zoals Henk en Wim dat voor ogen hadden. In het vroege voorjaar van ‘71 kwam het schip voor de wal van de zeilschool te liggen op De Kaag., het interieur werd vrijwel geheel gesloopt, met behoud van de leuke oude dingen, maar de hutten werden nieuw ingedeeld : 14 gastenbedden en 2 voor de bemanning. Het boeisel  kreeg de rode kleur, door het aanbrengen van een wit vlak op de verhoogde kampanje werd  de zeeg  van de tjalk beter geaccentueerd. Twee jonge vakkundige scheepsbeschieters van de jachtwerf Van Lent zetten zich in om het nieuwe plan te verwezenlijken. In de schoolvakanties hadden we individuele reizen met gasten uit eigen kweek en de weekenden in voor-en naseizoen werden vercharterd. Rond 1973 ontstond de samenwerking met Zeilvaart Enkhuizen. Wij menen dat tot de eerste charterschepen ook de 2-masttjalk “De Eersteling” met schipper Paul Zwiers gerekend moet worden. Wat er in de loop van die jaren tot 1996 allemaal ook vaartechnisch veranderd en verbeterd is lijkt onbeschrijfelijk: masten, gieken, zwaarden, lieren, motor, zeilen, loefbijter, kluiverboom enz.. Het aantal schippers dat we in die loop der tijd opgeleid hebben is niet meer na te gaan. Na hun strepen verdiend te hebben op De Kaag waren er velen die de ambitie en de vaardigheid hadden om op de Horizon te schipperen. Later gingen ze vaak voor zichzelf varen en zo groeide het aantal charterschippers dat uit onze stal voortkwam. En zoals jullie misschien wel weten heeft Henk de Enkhuizer Zeevaartschool opgericht, speciaal voor de opleiding van zeilcharterschippers, die stoomcursussen volgden van oktober tot april. Hij heeft overigens heel veel gedaan voor de beroepszeilers van het eerste uur, waar in die begintijd nauwelijks  regelgeving voor bestond.

Verder zij nog vermeld dat wij in ons laatste jaar 1995 actief meegevaren hebben met Sail Amsterdam. Het Nationaal Bureau voor Toerisme had voor ons schip de taak weggelegd  een paar maal daags wisselende groepen  buitenlandse journalisten rond te varen met verstrekking van even zovele malen per dag “captains dinners”.

In dat najaar is er ook nog een Duitse crimi TV-film aan boord opgenomen, compleet met moord en drugsmisbruik.

O, ja eenmaal hebben wij de eer gehad de oude mevrouw Kraamer en haar familie voor een weekend aan boord te ontvangen, zij had ook zo haar herinneringen en verbaasde zich over de veranderingen.

Van de zeilfoto van de Horizon, die ook door jullie gebruikt wordt (wel 25 jaar oud !) ligt het copyright bij Theo Kampa.

In 1996 hebben wij een Fisher 37 (zeewaardige 2-mast motorsailer) gekocht en we noemden haar HORIZON, tot en met dit seizoen hebben we zomers maandenlang de Europese kusten bevaren. Dit najaar is het schip verkocht.

Verder is onze zeilschool na 1985 opgeheven, mijn vader (J.P.de Neve), de oprichter, is op 100-jarige leeftijd in 1995 overleden.

 

 

In een nog aanwezige folder van de Nederlandse Zeilschool te Kaag staat het volgende beschreven:

 

Zeetjalk 'Horizon'

'Reeds 12 jaar heeft de Nederlandse Zeilschool te Kaag de zeetjalk 'Horizon' onder haar hoede. Gebouwd in 1895 als vrachtzeiler hield ze dit vol tot de vijftiger jaren. Toen werd het schip verbouwd en ingericht als zeilend "lezing- & conferentieschip" en kreeg zo haar eigen vorm: het verhoogde dekhuis en patrijspoorten in de romp. De 'Horizon' werd daarmee één van de eerste charterschepen op de Nederlandse wateren.’

 

In 1973 werd de 'Horizon' opnieuw ingezet in de chartervaart. Voor zover bekend en gedocumenteerd waren de 'Horizon' en 'De Zwarte Valk' op dat moment de eerste twee charterschepen in Nederland welke volledig waren ingericht voor dit doel.

Vanaf dat moment hebben bijzonder veel nationaliteiten op het schip meegevaren. Zo zijn er reisverslagen gevonden van Japanners en Amerikanen. Het schip was vooral geliefd bij de Duitsers. Alle gasten- en logboeken zijn bewaard gebleven. Een kostbare geschiedenis die het schip bij zich draagt.

 

Leuk om te weten is dat de 'Horizon' en 'De Zwarte Valk' samen zijn gefotografeerd in de haven van Marken, waar een puzzel van is gemaakt en geproduceerd. Deze puzzel hebben wij in ons bezit (Schmidt Puzzel, 500 teile, 34 x 53 cm)

 

In 1996 kwam de 'Horizon' in het bezit van Gerrit Boonen. Een schipper gepokt en gemazzeld door 30 jaar ervaring bij de Marine. Met Enkhuizen als 'thuishaven' en varend onder de vlag van "De Zeilvaart", werd onder zijn leiding het ruime sop gekozen. Regelmatig voer de 'Horizon' naar de waddeneilanden en zwierf het over het IJsselmeer. Tevens heeft de 'Horizon', naast de verschillende races, waaronder de Beurtveer en Strontrace, in 2000 deelgenomen aan Sail 2000.

 

Schipper Boonen heeft in 2001 definitief besloten om de 'Horizon' te verkopen. Hij had naast de 'Horizon' nog een tjalk in zijn bezit de "Moeke Zorn"

en besloot om zijn oude dag te slijten met de zorg van 1 schip in plaats van 2. De "Moeke Zorn" is qua afmetingen iets groter en ruimer opgezet dan de 'Horizon' en was daarom financieel aantrekkelijker om te behouden en nog enkele jaren als charter te gebruiken.

In 2001 is de 'Horizon' verkocht aan Johan Griffioen en Rosa los. zij hebben toen het interieur enigszins aangepast om het schip echt te gaan gebruiken als zijnde een woonschip. De meeste slaaphutten zijn ontdaan van de stapelbedden en wastafels. Het achterschip is een grote slaapkamer geworden met veel kast- en bergruimte. En er is een kleine werkplaats gemaakt in het verlengde van de machinekamer. De roef en de algemene ruimte zijn identiek gebleven. Evenals de kombuis en 1 slaaphut. Deze wordt gebuikt voor eventuele logees. Er is een badkamer ingericht met aansluiting voor de wasmachine en droger en bergruimte in het vooronder. Helaas hebben Johan en  Rosa na al dit harde werken niet lang kunnen genieten van het resultaat. De relatie is verbroken en tot grote spijt hebben ze het schip wat hun erg lief was moeten verkopen.

 Sindsdien heeft de 'Horizon' te koop gelegen via een vastgoedhandelaar in de haven van de Veenderij te Vinkeveen.

                                                                                

 

Na 1,5 jaar stil en onbewoond te hebben gelegen in de Veenderij te Vinkenveen is de 'Horizon' enigszins aangetast door moeder natuur. Maar toen wij een kijkje gingen nemen waren we meteen verkocht. Onder de schil van afgebladerd verf en roest, zagen wij een stoere tjalk, die na een grote schoonmaak- en schilderbeurt weer zoals vanouds het ruime sop kiest.